Micron Document
<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 vector-feature-night-mode-enabled skin-theme-clientpref-os vector-sticky-header-enabled" lang="fr" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Complot papiste</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://fr.wikipedia.org/wiki/Complot_papiste"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/mediawiki.page.gallery.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Complot_papiste rootpage-Complot_papiste skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Complot papiste</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="fr" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="fr" dir="ltr">

<p>Le <b>complot papiste</b> (<i>Popish Plot</i> en <a href="Anglais" title="Anglais">anglais</a>) ou encore <b>complot d'Oates</b> (<i>Oates's Plot</i>) est une fausse conspiration perpétrée dans les royaumes d'<a href="Royaume_d'Angleterre" title="Royaume d'Angleterre">Angleterre</a> et <a href="Royaume_d'%C3%89cosse" title="Royaume d'Écosse">Écosse</a> en <a href="1678" title="1678">1678</a> par les <a href="Anglicans" class="mw-redirect" title="Anglicans">anglicans</a>, en vue de discréditer les <a href="%C3%89glise_catholique_romaine" class="mw-redirect" title="Église catholique romaine">catholiques</a> par un scandale public.
</p><p>En <a href="1678" title="1678">1678</a>, un ecclésiastique <a href="Anglicanisme" title="Anglicanisme">anglican</a> du nom de <a href="Titus_Oates" title="Titus Oates">Titus Oates</a> annonça avoir découvert un «&nbsp;complot papiste&nbsp;» visant à assassiner le roi <a href="Charles_II_d'Angleterre" class="mw-redirect" title="Charles II d'Angleterre">Charles II d'Angleterre</a> et à le remplacer par <a href="Jacques_II_(roi_d'Angleterre)" title="Jacques II (roi d'Angleterre)">Jacques</a>, son frère, de confession catholique. La foule londonienne massacra dix-neuf catholiques.
Des <a href="Pr%C3%AAtre_catholique" title="Prêtre catholique">prêtres catholiques</a>, les pères jésuites <a href="Thomas_Whitbread" title="Thomas Whitbread">Thomas Whitbread</a>, <a href="Guillaume_Ireland_(j%C3%A9suite)" title="Guillaume Ireland (jésuite)">Guillaume Ireland</a>, John Fenwick et le Français <a href="Claude_La_Colombi%C3%A8re" title="Claude La Colombière">Claude La Colombière</a>, directeur spirituel de <a href="Marguerite-Marie_Alacoque" title="Marguerite-Marie Alacoque">Marguerite-Marie Alacoque</a>, le <a href="Ordre_de_Saint-Beno%C3%AEt" title="Ordre de Saint-Benoît">bénédictin</a> Thomas Pickering et le laïc John Grove sont ainsi arrêtés, condamnés à mort ou condamnés à l'exil<sup id="cite_ref-1" class="reference"><a href="#cite_note-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p><p>La plupart des sectes protestantes accordèrent en réaction un soutien massif aux <a href="Parti_whig_(Royaume-Uni)" title="Parti whig (Royaume-Uni)">whigs</a> anglicans, qui remportèrent une grande majorité des sièges à la <a href="Chambre_des_communes_du_Royaume-Uni" title="Chambre des communes du Royaume-Uni">Chambre des communes</a>. En <a href="1679" title="1679">1679</a>, les <a href="Parti_whig_(Royaume-Uni)" title="Parti whig (Royaume-Uni)">whigs</a> voulurent adopter l'<i><a href="Exclusion_Bill" title="Exclusion Bill">Exclusion Bill</a></i> afin d'interdire à Jacques l'accès au trône, mais le Parlement fut dissous par Charles à chaque fois que le projet de loi se représentait. Qui plus est, la <a href="Chambre_des_lords" title="Chambre des lords">Chambre des lords</a>, et au premier chef le duc <a href="Henry_Somerset_(1er_duc_de_Beaufort)" title="Henry Somerset (1er duc de Beaufort)">Henry Somerset</a>, était hostile à cette loi.
</p><p>À partir de 1681, on découvrit qu’Oates avait menti&nbsp;; la popularité du parti whig déclina, la cause perdit toute assise populaire et le projet de loi fut définitivement abandonné. Cependant, l’angoisse de voir s’instaurer au <a href="Royaume-Uni" title="Royaume-Uni">Royaume-Uni</a> une monarchie catholique absolue et de <a href="Droit_divin" title="Droit divin">droit divin</a> resta dans les esprits. Cela motiva après la <a href="Glorieuse_R%C3%A9volution" title="Glorieuse Révolution">Glorieuse Révolution</a> de 1688 l’adoption de l'<a href="Act_of_Settlement_1701" title="Act of Settlement 1701">acte d'établissement</a>, une loi toujours active qui interdit aux catholiques la succession au trône.
</p>

<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Le_complot_illustré_sur_un_jeu_de_cartes_en_1849"><span id="Le_complot_illustr.C3.A9_sur_un_jeu_de_cartes_en_1849"></span>Le complot illustré sur un jeu de cartes en 1849</h2></div>
<ul class="gallery mw-gallery-traditional">
<li class="gallerybox" style="width: 155px">
<div class="thumb" style="width: 150px; height: 150px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext"></div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 155px">
<div class="thumb" style="width: 150px; height: 150px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext"></div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 155px">
<div class="thumb" style="width: 150px; height: 150px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext"></div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 155px">
<div class="thumb" style="width: 150px; height: 150px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext"></div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 155px">
<div class="thumb" style="width: 150px; height: 150px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext"></div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 155px">
<div class="thumb" style="width: 150px; height: 150px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext"></div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 155px">
<div class="thumb" style="width: 150px; height: 150px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext"></div>
</li>
</ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Notes_et_références"><span id="Notes_et_r.C3.A9f.C3.A9rences"></span>Notes et références</h2></div>
<div class="references-small decimal" style=""><div class="mw-references-wrap"><ol class="references">
<li id="cite_note-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1">↑</a> </span><span class="reference-text"><span class="ouvrage" id="Guitton1981"><span class="ouvrage" id="Georges_Guitton1981">Georges Guitton, <cite class="italique">Claude La Colombière</cite>, Namur Paris, Fidélité, <time>1981</time> <small style="line-height:1em;">(<a rel="nofollow" class="external text" href="https://books.google.fr/books?id=fYyCBm73gREC&amp;pg=PA193&amp;dq=titus+oates+colombi%C3%A8re">lire en ligne</a>)</small>, page 193<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle=Claude+La+Colombi%C3%A8re&amp;rft.place=Namur+Paris&amp;rft.pub=Fid%C3%A9lit%C3%A9&amp;rft.aulast=Guitton&amp;rft.aufirst=Georges&amp;rft.date=1981&amp;rft.pages=page+193&amp;rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3AComplot+papiste"></span></span></span></span>
</li>
</ol></div>
</div>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Voir_aussi">Voir aussi</h2></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Bibliographie">Bibliographie</h3></div>
<ul><li><abbr class="abbr indicateur-langue" title="Langue : anglais">(en)</abbr> John Kenyon, <i>The Popish Plot</i>, Phoenix Press, 1972 <small style="line-height:1em;">(<a href="International_Standard_Book_Number" title="International Standard Book Number">ISBN</a>&nbsp;<span class="nowrap">1-84212-168-5</span>)</small></li>
<li><abbr class="abbr indicateur-langue" title="Langue : anglais">(en)</abbr> Douglas C. Green (Hg.), <i>Diaries of the Popish Plot</i>, New York, 1977</li>
<li><abbr class="abbr indicateur-langue" title="Langue : anglais">(en)</abbr> Caroline M. Hibbard, <i>Charles I and the Popish Plot</i>, University of North Carolina Press, Chapel Hill, 1983</li>
<li><abbr class="abbr indicateur-langue" title="Langue : anglais">(en)</abbr> John Pollock, <i>The Popish Plot: A Study in the History</i>, <a href="Kessinger_Publishing" title="Kessinger Publishing">Kessinger Publishing</a>, 2005, <small style="line-height:1em;">(<a href="International_Standard_Book_Number" title="International Standard Book Number">ISBN</a>&nbsp;<span class="nowrap">1-4179-6576-2</span>)</small></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Liens_externes">Liens externes</h3></div>
<p class="mw-empty-elt">
</p>
<ul><li class="mw-empty-elt"></li>
<li class="mw-empty-elt"></li>
<li><div class="liste-horizontale"><span class="wd_identifiers">Notice dans un dictionnaire ou une encyclopédie généraliste</span>&nbsp;: <ul><li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.britannica.com/event/Popish-Plot"><i>Britannica</i></a></li> </ul></div></li>
<li><div class="liste-horizontale"><span class="wd_identifiers"><a href="Autorit%C3%A9_(sciences_de_l'information)" title="Autorité (sciences de l'information)">Notices d'autorité</a></span>&nbsp;: <ul><li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://id.loc.gov/authorities/sh85104886">LCCN</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.nli.org.il/en/authorities/987007565608205171">Israël</a></span></li> </ul></div></li>
<li><abbr class="abbr indicateur-langue" title="Langue : anglais">(en)</abbr> <a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.newadvent.org/cathen/11173c.htm">Complot d'Oates</a> sur la <i>Catholic Encyclopedia</i></li>
<li><abbr class="abbr indicateur-langue" title="Langue : anglais">(en)</abbr> <a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.companymagazine.org/v144/powder.html">Jesuit's Powder</a></li>
<li><abbr class="abbr indicateur-langue" title="Langue : anglais">(en)</abbr> <a rel="nofollow" class="external text" href="http://dspace.dial.pipex.com/town/parade/abj76/PG/pieces/popish_plot.shtml">The Popish Plot</a></li></ul>
<ul id="bandeau-portail" class="bandeau-portail"><li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer skin-invert-image" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail du catholicisme</span> </span></li> <li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail du protestantisme</span> </span></li> <li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="mw-image-border noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail de l’Angleterre</span> </span></li> <li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="mw-image-border noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail de l’Écosse</span> </span></li> <li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer skin-invert-image" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail de la politique britannique</span> </span></li> <li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail du <abbr class="abbr" title="17ᵉ siècle"><span class="romain">XVII</span><sup style="font-size:72%">e</sup></abbr>&nbsp;siècle</span> </span></li> </ul></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Cet article est issu de <a class="external text" title="Dernière modification le 2025-09-15" href="https://fr.wikipedia.org/wiki/?title=Complot_papiste&amp;oldid=228995109">Wikipédia</a>. Sauf mention contraire, le texte est disponible sous <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.fr">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a>. Des conditions supplémentaires peuvent s’appliquer aux fichiers multimédias.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>

</body></html>